چکیده:

در این مقاله درباره احساس شادی و غم صحبت شده و این دو احساس رو در بخش های مختلف بررسی کردیم:

1. شادی و غم در نظر غرب و اسلام

2. شادی و غم از نظر اسلام و مردمان

3. موضع رفتار از نظر قرآن و امام علی{ علیه السلام}

با بررسی موارد بالا به این نتیجه رسیدیم که:

شادی در نظر اسلام با غرب به طور کلی فرق می‌کند و شادی که اسلام از آن صحبت می‌کند با شادی که غرب از آن صحبت می‌کند فرق می‌کند. شادی از نظر غرب به معنای رسیدن به لذت و رهایی از تنش و اضطراب است. این لذت می‌تواند جسمانی یا روانی باشد. ولی شادی از نظر اسلام، یعنی درکنار رسیدن به غرائز انسان باید با فطرت خود هم توجه کند.

شادی از نظر مردم که جلوتر هم خواهد آمد با شادی از نظر اسلام رو هم بررسی کردیم:

شادی از نظر مردم{ شادی یعنی: پول بیشتر، اندام خوب، چهره زیبا و...} با شادی از نظر اسلام که قبل تر بیان شد فرق می‌کند. مردم شادی رو بیشتر در رسیدگی به غرائز می‌دانند ولی اسلام در کنار غرائز به فطریات هم توجه ویژه‌ای دارد.

وقتی متوجه شدیم که غم و شادی چی هست و چه تفاوت‌هایی دارد باید رفتار خود را در مقابل این احساس بدانیم. قرآن می‌فرماید در هر حالتی{چه اندوه و چه شاد} باید دو شیوه رو در نظر داشته باشی یک همیشه شکر‌گذار باش و دو همیشه صبور باش.

جلسه دهم

عنوان:

رهایی از کامل گرایی؛ حرکت به سوی رشد واقعی

سلام.

در این چند جلسه درباره کامل‌گرایی صحبت کردیم؛ از ترس اشتباه، مقایسه کردن، تأییدطلبی، سخت‌گیری با خود و پذیرفتن نقص‌ها.

امروز می‌خواهیم به یک سؤال مهم پاسخ دهیم:

اگر بخواهیم از کامل‌گرایی فاصله بگیریم، چه مسیری را باید انتخاب کنیم؟

راه حل این نیست که دیگر تلاش نکنیم یا برای بهتر شدن قدم برنداریم؛ بلکه باید تفاوت بین کامل گرایی و نگاه سالم را بدانیم.

کامل‌طلبی می‌گوید:

«باید بی‌نقص باشم.»

اما رشد سالم می‌گوید:

«من می‌توانم هر روز بهتر شوم.»

امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب می‌فرمایند:

«مَنْ اسْتَوَى يَوْمَاهُ فَهُوَ مَغْبُونٌ.»

ترجمه:

«کسی که دو روزش با هم برابر باشد، زیان کرده است.»

این حدیث به ما یاد می‌دهد که هدف انسان، کامل بودن در یک لحظه نیست؛ بلکه هدف، حرکت و پیشرفت دائمی است.

کامل‌گرا گاهی آن‌قدر دنبال بهترین نتیجه است که از مسیر بازمی‌ماند؛ اما انسان رشدگرا هر روز یک قدم کوچک برمی‌دارد.

برای رهایی از کامل‌گرایی:

خودت را با دیگران مقایسه نکن.

اشتباه را دشمن خودت ندان.

قدم‌های کوچک را ارزشمند بدان.

با خودت همان‌طور رفتار کن که با یک دوست عزیز رفتار می‌کنی.

تمرین پایانی دوره

یک برگه بردار و بنویس:

«از امروز به جای کامل بودن، متعهد می‌شوم هر روز بهتر شوم.»

بعد سه کار کوچک مشخص کن که در هفته آینده برای رشد خودت انجام می‌دهی.

جمع‌بندی نهایی

کامل‌گرایی می‌گوید:

«وقتی کامل شدم، ارزشمند خواهم بود.»

اما حقیقت این است:

تو ارزشمند هستی؛ و همین ارزشمندی، دلیل تلاش تو برای رشد کردن است.

کتاب های پیشنهادی:

چگونه کمال گرا نباشیم.

موهبت کامل نبودن.

جلسه نهم

عنوان:

پذیرش نقص‌ها؛ انسان کامل یعنی انسانِ بی‌نقص؟

سلام.

یکی از بزرگ‌ترین اشتباهات کامل‌گرایی این است که به ما می‌گوید:

«اگر نقصی داری، یعنی مشکل داری.»

اما آیا واقعاً انسان موفق کسی است که هیچ ضعفی ندارد؟

اگر به زندگی انسان‌های بزرگ نگاه کنیم، می‌بینیم همه آن‌ها در کنار توانایی‌هایشان، نقاط ضعف و اشتباهاتی داشته‌اند. تفاوت آن‌ها این بوده که ضعف‌های خود را پذیرفته‌اند و برای بهتر شدن تلاش کرده‌اند.

امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب می‌فرمایند:

«رَحِمَ اللَّهُ امْرَأً عَرَفَ قَدْرَهُ وَلَمْ يَتَعَدَّ طَوْرَهُ.»

ترجمه:

«خدا رحمت کند کسی را که اندازه و جایگاه خود را بشناسد و از حد خود تجاوز نکند.»

شناختن اندازه خود یعنی انسان واقع‌بین باشد؛ نه خودش را بیش از حد بزرگ ببیند و نه به خاطر نقص‌هایش خودش را کوچک کند.

کامل‌گرایی باعث می‌شود انسان فقط ضعف‌هایش را ببیند و خوبی‌هایش را فراموش کند. اما نگاه سالم این است:

«من هنوز کامل نیستم، ولی می‌توانم رشد کنم.»

در روان‌شناسی هم پذیرش خود یکی از پایه‌های سلامت روان است. کسی که خودش را می‌پذیرد، راحت‌تر اشتباهاتش را اصلاح می‌کند؛ اما کسی که از خودش متنفر است، معمولاً انرژی زیادی را صرف سرزنش خود می‌کند.

تمرین امروز

یک نقص یا ضعفی که همیشه بابت آن خودت را سرزنش می‌کنی بنویس.

بعد کنار آن بنویس:

«این یک ویژگی قابل اصلاح است، نه تعریف کامل من.»

جمع‌بندی

کامل‌گرایی می‌گوید:

«یا کامل باش، یا هیچ ارزشی نداری.»

اما رشد می‌گوید:

«تو ارزشمند هستی؛ و چون ارزشمندی، تلاش می‌کنی بهتر شوی.»

جلسه هشتم

عنوان:

کامل‌گرایی و فراموش کردن مسیر؛ چرا فقط نتیجه را می‌بینیم؟

سلام.

تا حالا شده آن‌قدر به رسیدن به هدف فکر کنی که مسیر رشدت را فراموش کنی؟

گاهی انسان کامل‌گرا فقط زمانی خودش را قبول دارد که به نتیجه نهایی برسد. اگر هنوز موفق نشده باشد، تمام تلاش‌ها، پیشرفت‌ها و قدم‌هایی که برداشته را نادیده می‌گیرد.

در حالی که رشد انسان فقط در رسیدن نیست؛ بلکه در تلاش کردن، یاد گرفتن و بهتر شدن هم هست.

امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب می‌فرمایند:

«قَلِيلٌ تَدُومُ عَلَيْهِ أَرْجَى مِنْ كَثِيرٍ مَمْلُولٍ مِنْهُ.»

ترجمه:

«کار اندکی که بر آن مداومت داشته باشی، امیدبخش‌تر از کار زیادی است که از آن خسته شوی.»

این حدیث به ما یاد می‌دهد که ارزش انسان فقط در یک نتیجه بزرگ و کامل نیست؛ بلکه در قدم‌های کوچک اما پیوسته است.

کامل گراها معمولاً دنبال تغییرات بزرگ و سریع هستند. اگر در مدت کوتاهی به نتیجه نرسند، ناامید می‌شوند و احساس می‌کنند شکست خورده‌اند.

اما مسیر رشد، شبیه ساختن یک بناست؛ هر روز یک آجر گذاشته می‌شود. شاید یک آجر کوچک به چشم نیاید، اما در پایان یک ساختمان ساخته می‌شود.

تمرین امروز

سه پیشرفت کوچک خودت در یک ماه گذشته را بنویس.

ممکن است خیلی ساده باشند:

یک عادت خوب که ساخته‌ای.

چیزی که یاد گرفته‌ای.

یک رفتاری که بهتر کرده‌ای.

به خودت یادآوری کن:

من فقط نتیجه نهایی نیستم؛ من مسیر رشدم هم هستم.

جمع‌بندی

کامل‌گرایی می‌گوید:

«تا کامل نشدی، موفق نیستی.»

اما نگاه درست می‌گوید:

«هر قدم کوچک در مسیر رشد، خودش یک موفقیت است.»

جلسه هفتم

عنوان:

کامل‌گرایی و سخت‌گیری با خود؛ وقتی بزرگ‌ترین منتقد خودمان می‌شویم

سلام.

آیا تا حالا شده یک اشتباه کوچک انجام بدهی، اما ساعت‌ها یا حتی روزها خودت را سرزنش کنی؟

مثلاً یک حرف را اشتباه بگویی، کاری را آن‌طور که می‌خواستی انجام ندهی، یا نتیجه‌ای کمتر از انتظار بگیری؛ بعد با خودت بگویی:

«من همیشه خراب می‌کنم.»

«من به اندازه کافی خوب نیستم.»

این یکی از نشانه‌های کامل‌گرایی است؛ یعنی انسان به جای اینکه اشتباه خود را بررسی کند، شخصیت خودش را زیر سؤال می‌برد.

امام علی علی بن ابی‌طالب می‌فرمایند:

«ثَمَنُ أَنْفُسِكُمْ الْجَنَّةُ، فَلَا تَبِيعُوهَا إِلَّا بِهَا»

«بهای جان‌های شما بهشت است؛ پس آن را جز به بهشت نفروشید»

گاهی انسان بنده نگاه دیگران می‌شود؛ اما گاهی حتی بنده صدای سخت‌گیر درون خودش هم می‌شود.

کامل‌گرایی باعث می‌شود به جای اینکه مثل یک مربی دلسوز با خودمان رفتار کنیم، مثل یک قاضی سخت‌گیر خودمان را محکوم کنیم.

در روان‌شناسی، این حالت را «خودانتقادی افراطی» می‌نامند. افراد دارای خودانتقادی شدید معمولاً اشتباهات خود را بزرگ‌تر از واقعیت می‌بینند و موفقیت‌هایشان را کوچک می‌شمارند.

تمرین امروز

امروز وقتی اشتباهی کردی، از خودت بپرس:

«اگر بهترین دوستم همین اشتباه را انجام می‌داد، با او چگونه صحبت می‌کردم؟»

همان مهربانی را با خودت هم داشته باش.

جمع‌بندی

کامل‌گرایی می‌گوید:

«اگر اشتباه کردی، خودت را سرزنش کن»

اما رشد می‌گوید:

«اشتباه را اصلاح کن، اما ارزش خودت را زیر سؤال نبر.»

جلسه ششم

عنوان:

کامل‌گرایی؛ زندان تأیید دیگران

سلام.

تا حالا شده کاری را فقط به این خاطر انجام بدهی که دیگران از تو تعریف کنند؟

یا برعکس، کاری را که دوست داشتی انجام ندهی، فقط چون می‌ترسیدی مورد قضاوت قرار بگیری؟

اگر پاسخ تو «بله» است، شاید بخشی از کامل‌گرایی تو از نیاز به تأیید دیگران باشد.

امام جعفر بن محمد می‌فرمایند:

«مَنْ طَلَبَ رِضَا النَّاسِ بِسَخَطِ اللَّهِ وَكَلَهُ اللَّهُ إِلَى النَّاسِ، وَمَنْ طَلَبَ رِضَا اللَّهِ بِسَخَطِ النَّاسِ كَفَاهُ اللَّهُ أُمُورَ النَّاسِ.»

ترجمه:

«کسی که برای جلب رضایت مردم، خدا را به خشم آورد، خدا او را به همان مردم واگذار می‌کند؛ و کسی که رضایت خدا را بر رضایت مردم مقدم بدارد، خداوند او را از مردم بی‌نیاز می‌کند.»

این روایت فقط درباره گناه نیست؛ یک اصل تربیتی را هم به ما یاد می‌دهد: اگر معیار ارزشمندی‌ات نظر مردم باشد، آرامش نخواهی داشت.

امروز یک نفر تو را تحسین می‌کند و فردا همان شخص ممکن است از تو انتقاد کند. اگر زندگی‌ات را بر اساس نظر دیگران بسازی، آرامش تو هم با نظر دیگران بالا و پایین می‌شود.

در روان‌شناسی به این حالت «وابستگی به تأیید بیرونی» می‌گویند. افرادی که ارزش خود را از تشویق دیگران می‌گیرند، بیشتر در دام کامل‌گرایی، اضطراب و ترس از قضاوت گرفتار می‌شوند.

تمرین امروز

امروز یک کار خوب انجام بده که هیچ‌کس از آن باخبر نشود؛

مثلاً به کسی کمک کن، صدقه‌ای بده یا کار خیری انجام بده، بدون اینکه آن را برای کسی تعریف کنی.

این تمرین به تو یاد می‌دهد که همیشه لازم نیست برای ارزشمند بودن، دیده شوی.

جمع‌بندی

کامل‌گرایی می‌گوید:

«باید همه از من راضی باشند.»

اما اسلام می‌آموزد:

«اگر هدفت رضای خدا باشد، اسیر نگاه مردم نخواهی شد.»

جلسه پنجم

عنوان:

چرا اشتباه کردن لازمه‌ی رشد است؟

سلام.

اگر به کودکی که تازه راه رفتن را یاد می‌گیرد نگاه کنی، می‌بینی بارها زمین می‌خورد؛ اما هیچ‌کس به او نمی‌گوید: «چون افتادی، دیگر راه نرو.»

عجیب است که همین کودک وقتی بزرگ می‌شود، با اولین اشتباه، خودش را سرزنش می‌کند و می‌گوید: «من به درد این کار نمی‌خورم.»

امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب می‌فرمایند:

«التَّجَارِبُ عِلْمٌ مُسْتَفَادٌ.»

ترجمه:

«تجربه‌ها، دانشی به دست آمده هستند.»

اگر تجربه، دانش است؛ پس اشتباه، بخشی از مسیر یادگیری است.

مشکل کامل‌گراها این است که اشتباه را پایان راه می‌بینند، نه بخشی از راه.

در روان‌شناسی هم ثابت شده افرادی که اشتباهاتشان را فرصتی برای یادگیری می‌بینند، در بلندمدت موفق‌تر از کسانی هستند که از ترس اشتباه، اصلاً اقدام نمی‌کنند.

تمرین امروز

به آخرین اشتباهی که مرتکب شدی فکر کن.

به‌جای اینکه از خودت بپرسی:

«چرا این اشتباه را کردم؟»

از خودت بپرس:

«این اشتباه چه چیزی به من یاد داد؟»

همین تغییر سؤال، نگاهت را از سرزنش به رشد تبدیل می‌کند.

جمع‌بندی

کامل‌گرا می‌گوید:

«نباید اشتباه کنم.»

اما انسانِ در حال رشد می‌گوید:

«از هر اشتباه، یک درس می‌گیرم و ادامه می‌دهم.»

جلسه چهارم

عنوان:

مقایسه؛ آتشی که کامل‌گرایی را شعله‌ور می‌کند

سلام.

چند بار شده با دیدن موفقیت دیگران، احساس کنی هنوز به اندازه کافی خوب نیستی؟

یکی از ریشه‌های کامل‌گرایی، مقایسه دائمی خود با دیگران است. ما معمولاً ظاهر زندگی دیگران را با پشت‌صحنه زندگی خودمان مقایسه می‌کنیم؛ و این مقایسه، همیشه ناعادلانه است.

امام موسی موسی بن جعفر می‌فرمایند:

«مَنْ نَظَرَ إِلَى مَنْ هُوَ فَوْقَهُ فِي الدُّنْيَا حَزِنَ، وَمَنْ نَظَرَ إِلَى مَنْ هُوَ دُونَهُ شَكَرَ.»

ترجمه:

«کسی که همیشه به بالاتر از خود در امور دنیا نگاه کند، اندوهگین می‌شود؛ و کسی که به پایین‌تر از خود بنگرد، شکرگزار خواهد شد.»

حدیث پیامبر ﷺ است:

«انْظُرُوا إِلَى مَنْ هُوَ أَسْفَلَ مِنْكُمْ، وَلَا تَنْظُرُوا إِلَى مَنْ هُوَ فَوْقَكُمْ»

«در امور دنیا به کسانی نگاه کنید که از شما پایین‌ترند، نه به کسانی که بالاترند؛ زیرا این کار باعث می‌شود نعمت‌های خدا را کوچک نشمارید»

(توضیح بیشتر حدیث: سعی کنید با استفاده از این احادیث نگاه خودتون رو به زندگی دوباره تنظیم کنید مقایسه کردن خود با بالاتر از خود رد شده اما اینکه ما انسان هایی رو ببینیم که حتی ضروری ترین چیز ها رو ندارند این ما رو به شکر گذاری وادار می‌کنه.

در روان‌شناسی هم ثابت شده است که مقایسه اجتماعیِ مداوم، اضطراب، کاهش عزت‌نفس و کامل‌گرایی را افزایش می‌دهد. وقتی مدام خودت را با دیگران می‌سنجی، هیچ موفقیتی برایت کافی نخواهد بود؛ چون همیشه کسی را پیدا می‌کنی که از تو جلوتر باشد.

اگر امروز یک قدم از دیروزت جلوتر باشی، تو در مسیر رشد هستی؛ حتی اگر از خیلی‌ها عقب‌تر به نظر برسی.

تمرین امروز:

امروز فقط خودت را با نسخه دیروز خودت مقایسه کن و سعی کن از دیروزت بهتر بشی.

جمع‌بندی:

کامل‌گرایی می‌گوید:

«باید از همه بهتر باشی.»

اما نگاه سالم می‌گوید:

«کافی است امروز، از دیروزِ خودت بهتر باشی»

جلسه سوم

عنوان:

کامل‌گرایی و تعلل؛ رابطه کامل گرایی و تعلل (اهمال کاری)

سلام.

تا حالا شده برای شروع یک کار، مدام با خودت بگویی: «فردا که وقت بیشتری دارم شروع می‌کنم»، «اول باید بیشتر یاد بگیرم»، یا «باید همه چیز آماده باشد»؟

این‌ها نشانه کامل‌گرایی است.

امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب می‌فرمایند:

«إِيَّاكَ وَالتَّسْوِيفَ، فَإِنَّهُ بَحْرٌ يَغْرَقُ فِيهِ الْهَلْكَى.»

ترجمه:

«از امروز و فردا کردن بپرهیز؛ زیرا تعلل دریایی است که هلاک‌شدگان در آن غرق می‌شوند.»

گاهی تصور می‌کنیم اگر بیشتر صبر کنیم، نتیجه بهتر می‌شود؛ اما حقیقت این است که شروع ناقص، از انتظار برای شروع کامل ارزشمندتر است.

روان‌شناسان می‌گویند هرچه یک کار را بیشتر به تعویق بیندازیم، مغز آن را سخت‌تر و ترسناک‌تر تصور می‌کند. به همین دلیل، هر روز شروع کردن دشوارتر از روز قبل می‌شود.

پس اگر می‌خواهی از دام کامل‌گرایی بیرون بیایی، قانون ساده‌ای را به خاطر بسپار:

به جای اینکه بگویی "باید کامل انجامش دهم"، بگو "فقط پنج دقیقه انجامش می‌دهم."

این پنج دقیقه، اغلب به نیم ساعت یا حتی بیشتر تبدیل می‌شود؛ چون سخت‌ترین بخش هر کار، شروع کردن است.

تمرین امروز

کاری را که مدت‌ها به تعویق انداخته‌ای انتخاب کن و فقط پنج دقیقه برای آن وقت بگذار. نه بیشتر، نه کمتر. هدفت تمام کردن کار نیست؛ هدفت فقط شکستن سدِ شروع است.

جمع‌بندی:

کامل‌گرایی به تو می‌گوید: «وقتی کامل شدی، شروع کن.»

اما رشد به تو می‌گوید: «شروع کن تا کامل‌تر شوی.»

جلسه دوم

عنوان:

چرا از اشتباه کردن می‌ترسیم؟

سلام.

تا حالا شده کاری رو شروع نکنی، فقط چون می‌ترسیدی اشتباه کنی؟

بسیاری از افراد تصور می‌کنند اگر اشتباه کنند، یعنی بی‌ارزش هستند؛ اما حقیقت این است که اشتباه کردن بخشی از مسیر رشد است، نه نشانه شکست.

امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب می‌فرمایند:

«مَنْ كَثُرَ فِكْرُهُ فِي الْعَوَاقِبِ لَمْ يَتَشَجَّعْ.»

ترجمه:

«کسی که بیش از اندازه در پیامدها غرق شود، جرئت اقدام پیدا نمی‌کند.»

این همان اتفاقی است که در کامل‌گرایی رخ می‌دهد؛ آن‌قدر به نتیجه فکر می‌کنیم که از خودِ شروع کردن می‌ترسیم.

از نگاه روان‌شناسی، مغز انسان هنگام ترس از شکست، معمولاً خطر را بزرگ‌تر از واقعیت تصور می‌کند. به همین دلیل، تعلل را به‌عنوان یک راه فرار انتخاب می‌کند؛ اما این تعلل فقط اضطراب را بیشتر می‌کند.

به یاد داشته باش:

موفق‌ها کسانی نیستند که هرگز اشتباه نکرده‌اند؛ بلکه کسانی هستند که از اشتباهاتشان یاد گرفته‌اند و دوباره حرکت کرده‌اند.

تمرین امروز:

کاری را انتخاب کن که مدت‌ها به خاطر ترس از اشتباه عقب انداخته‌ای. فقط اولین قدم کوچک را بردار؛ حتی اگر مطمئن نباشی کامل انجام می‌شود.

در پایان از خودت بپرس:

«اگر اشتباه کنم، واقعاً چه اتفاقی می‌افتد؟ و آیا می‌توانم از آن درس بگیرم؟»

جمع‌بندی:

ترس از اشتباه، بزرگ‌ترین سوختِ کامل‌گرایی است؛ اما شجاعت یعنی با وجود ترس، قدم اول را برداری. رشد از دلِ اقدام می‌آید، نه از انتظار برای بی‌نقص همه چیز بودن.

جلسه اول

عنوان:

کامل‌گرایی؛ دشمن پیشرفت

سلام.

تا حالا شده کاری رو فقط به خاطر اینکه شرایط کامل نبوده، اصلاً شروع نکنی؟

خیلی از ما فکر می‌کنیم کامل‌گرایی یک ویژگی مثبت است؛ اما در واقع، اگر باعث توقف انسان شود، تبدیل به یک مانع بزرگ می‌شود.

امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب علیه السلام می‌فرمایند:

«آفَةُ الْعَمَلِ التَّسْوِيفُ»

یعنی: آفت عمل، امروز و فردا کردن است.

کامل‌گراها معمولاً منتظر بهترین زمان، بهترین شرایط و بهترین نتیجه هستند؛ اما همین انتظار باعث می‌شود هیچ‌وقت حرکت نکنند.

از نگاه روان‌شناسی هم تحقیقات نشان می‌دهد که کامل‌گرایی ناسالم بیشتر از اینکه باعث موفقیت شود، با اضطراب، استرس و تعلل ارتباط دارد.

تمرین امروز:

امروز فقط یک کاری را که مدت‌ها عقب انداخته‌ای، حتی اگر فقط پنج دقیقه باشد، شروع کن.

یادت باشه:

برای شروع کردن حتماً نیاز نیست که همه چیز کامل باشه. فقط شروع کن حتی اگر شرایط کامل نباشه.

این تست برای تشخیص تیپ شخصیتی MBTI طراحی شده و بعد از دانلود و کامل کردن آزمون این فرم رو به ایتا بنده به همراه اطلاعات عمومی (سن ، شغل ، نام و نام خانوادگی و ...)ارسال کنید. تا تیپ شخصیتی تون به طور رایگان تحلیل و تشخیص داده بشه.

فایده دونستن تیپ شخصیتی:

خودشناسی و آشنایی با نقاط قوت و نقاط ضعف استعداد یابی و تشخیص شغل های مناسب برای شما، دونستن اینکه چه مهارت هایی را دارین و در چه مهارت هایی نیاز به تلاش دارین و اینکه مرحله اول رشد خودشناسی هست.

آموزش پر کردن تست:

جلوی هر سوال یک مربع پر رنگ وجود دارد داخل اون مربع به خود از بین ۱ تا ۵ نمره بدین و در آخر ستون همه اعداد رو با هم جمع کنید و داخل آدرس ایتا ارسال کنید.